Η αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ δεν λειτούργησε ως ένα οικονομικό εργαλείο συγκράτησης του πληθωρισμού, αλλά ως η απόλυτη «ατμομηχανή» υπερκερδών για το εγχώριο τραπεζικό σύστημα, με τα έσοδα από τόκους να εκτοξεύονται κατά 400 εκατ. ευρώ, μια αύξηση της τάξης του 9%, μέσα σε ένα κύμα επιθετικής τιμολόγησης.

Το πιο προκλητικό στοιχείο αυτής της κερδοφορίας συμπυκνώνεται στην πολιτική δανεισμού. Οι ελληνικές τράπεζες αποδείχθηκαν εκπληκτικά πρόθυμες και επιθετικές στο να μετακυλήσουν το κόστος στις πλάτες των εγχώριων επιχειρήσεων. Τα στοιχεία δείχνουν αυξήσεις επιτοκίων στα επιχειρηματικά δάνεια τρεις φορές υψηλότερες από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Ενώ οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις προσπαθούν να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους σε ένα ασταθές περιβάλλον, οι ελληνικές επιχειρήσεις καλούνται να πληρώσουν «καπέλο» για να αιμοδοτήσουν τους τραπεζικούς ισολογισμούς.

Τα νούμερα των τριών συστημικών ομίλων μιλούν από μόνα τους και αποτυπώνουν το μέγεθος της μεταφοράς πλούτου.

● Eurobank. Κατέγραψε καθαρά έσοδα από τόκους ύψους 2.068 εκατ. ευρώ (αύξηση 8,7%), σπεύδοντας να ανταμείψει τους μετόχους της με ενδιάμεσο μέρισμα 5,99 σεντ ανά μετοχή.

● Τράπεζα Πειραιώς. Σημείωσε καθαρά έσοδα από τόκους 1.532 εκατ. ευρώ, ρεκόρ βασικής λειτουργικής κερδοφορίας και έδωσε προμέρισμα 124 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο μιας συνολικής πρόβλεψης 650 εκατ. ευρώ για το έτος.

● Alpha Bank. Πέτυχε διψήφια αύξηση καθαρών εσόδων από τόκους κατά 10,7% (1.324,9 εκατ. ευρώ), ανοίγοντας τον κουμπαρά για πρόβλεψη διανομής μερίσματος που φτάνει τα 421 εκατ. ευρώ.

Ενώ λοιπόν η πιστωτική επέκταση συνεχίζεται και τα χαρτοφυλάκια των εξυπηρετούμενων δανείων διευρύνονται, η κατανομή του παραγόμενου πλούτου αποδεικνύεται παντελώς μονόπλευρη. Αντί τα οργανικά αυτά κέρδη να διοχετευθούν στην ελάφρυνση του δανειακού κόστους, στη μείωση της τεχνητά υψηλής ψαλίδας μεταξύ επιτοκίων καταθέσεων και χορηγήσεων ή στη στήριξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας, κατευθύνονται με πρωτοφανή γενναιοδωρία σε μερίσματα και προμερίσματα προς τους μετόχους.

Πρόκειται για μια στρατηγική όπου η ευημερία των αριθμών των τραπεζών οικοδομείται πάνω στην οικονομική ασφυξία των δανειοληπτών. Οσο τα επιτόκια παραμένουν στα ύψη και τα μερίσματα ρέουν άφθονα προς τις διοικήσεις και τους επενδυτές, η ελληνική αγορά καλείται να συνεχίσει να πληρώνει το βαρύ τίμημα μιας ασύμμετρης και άδικης τραπεζικής κερδοφορίας. Και βέβαια σε όλα αυτά η κυβέρνηση παρατηρεί αμέτοχα.

efsyn / Ιιωαννα Λιουτα *Πολιτική και οικονομική αναλύτρια