Μητέρα, Πατρίδα (Matria, Ισπανία, 2023, 100’)
★★★☆☆

● Σκηνοθεσία: Αλβαρο Γκάγκο Ντίας
● Ηθοποιοί: Μαρία Βάσκεζ, Σοράγια Λουάκες

Το ντεμπούτο του Ισπανού σκηνοθέτη Αλβαρο Γκάγκο, το οποίο απέσπασε Βραβείο Ερμηνείας για την πρωταγωνίστρια Μαρία Βάσκεζ στο Φεστιβάλ της Μάλαγας και Βραβείο Επιτροπής στο Φεστιβάλ του Σιάτλ, κερδίζει τις εντυπώσεις με τη ρεαλιστική απεικόνιση της ζωής μιας εργαζόμενης μητέρας που ζει σε μια περιοχή της Ισπανίας, τη Γαλικία, -η ταινία είναι γυρισμένη εξ ολοκλήρου στην τοπική διάλεκτο- και μέσω αυτής θίγει θέματα όπως η ανεργία, η φτώχεια, η εκμετάλλευση των εργαζομένων, καθώς και την επίδραση όλων αυτών στην προσωπική ζωή της ηρωίδας του, της Ραμόνας και της οικογένειάς της.

Βασισμένος στην ιστορία που είχε διαμορφώσει πρώτα στην ομώνυμη μικρού μήκους ταινία του, ο Γκάγκο αναπτύσσει την ιστορία του έχοντας στο επίκεντρο, λοιπόν, τη Ραμόνα, μητέρα μιας δεκαεπτάχρονης, η οποία εργάζεται σε ένα εργοστάσιο επεξεργασίας ψαριών σε μια παραθαλάσσια πόλη. Οταν οι αλλαγές στο εργοστάσιο την αναγκάζουν να αναζητήσει νέα δουλειά, αναλαμβάνει τη φροντίδα ενός ηλικιωμένου που πρόσφατα έχασε τη γυναίκα του.

Με βάση αυτή την απλή ιστορία ο σκηνοθέτης καταφέρνει να αναλύσει τον ψυχισμό της πρωταγωνίστριας, χωρίς να καταφεύγει στο μελόδραμα, αλλά κινηματογραφώντας με ρεαλισμό και ευαισθησία τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει. Η πρωταγωνίστρια δεν παρουσιάζεται ως μια ηττημένη γυναίκα, αλλά, αντίθετα, ο σκηνοθέτης τής προσδίδει ζωντάνια και θετική ενέργεια που την ωθεί να βρίσκει λύσεις στα προβλήματά της παρά τη συνεχή πίεση που δέχεται.

Με την κάμερα στο χέρι να ακολουθεί τη Ραμόνα και με τη χρήση του φυσικού φωτισμού και των τοπίων μια υποβαθμισμένης περιοχής ο Γκάγκο καταγράφει μια καθημερινότητα με φυσικούς διαλόγους και αναδεικνύει τις δυσκολίες της εργαζόμενης μητέρας, η οποία βλέπει τα δικαιώματά της να καταπατώνται αλλά και συνειδητοποιεί ότι στα σαράντα της τα όνειρά της για μια άλλη ζωή έχουν χαθεί. Οι επιπτώσεις της πίεσης που ζει η πρωταγωνίστρια είναι εμφανείς κι ο εγκλωβισμός της μέσα σε μια κοινωνία που τη «συνθλίβει» αποτυπώνεται εξαιρετικά μέσα από τον φακό.

Ο σκηνοθέτης δίνει τέτοιο ρυθμό στην ταινία του, που δεν σε αφήνει να πάρεις ανάσες, ακολουθώντας τα γεγονότα που διαδέχονται το ένα το άλλο, προκαλώντας ένταση και αγωνία στον θεατή που βλέπει την ηρωίδα να παλεύει διαρκώς για την επιβίωσή της. Αυτός ο ρυθμός όμως δημιουργεί κάποιες στιγμές πρόβλημα, καθώς ο Γκάγκο προσπαθεί να «χωρέσει» πολλές θεματικές και να τις σχολιάσει αλλά ακριβώς επειδή έχει επιλέξει αυτόν τον ασθματικό ρυθμό, καταφεύγει κάποιες φορές σε υπερβολές, συμπιέζοντας τα γεγονότα και δεν αφήνει πάντα απαιτούμενο χώρο για κοινωνικό σχολιασμό.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Scrapper (Το αλάνι, Ηνωμένο Βασίλειο, 2023, 84’)
★★★☆☆

● Σκηνοθεσία: Σάρλοτ Ρέγκαν
● Ηθοποιοί: Λόλα Κάμπελ, Χάρις Ντίκινσον, Αλίν Ουζούν

Η Σάρλοτ Ρέγκαν σκηνοθετεί την πρώτη της μεγάλου μήκους ταινία με ένα εξαιρετικό πρωταγωνιστικό δίδυμο (Λόλα Κάμπελ, Χάρις Ντίκινσον), αντλώντας έμπνευση από σκηνοθέτες όπως ο Γουές Αντερσον («Ξενοδοχείο Grand Budapest») και ο Σον Μπέικερ («The Florida Project»), και χτίζοντας ένα κινηματογραφικό σύμπαν που ξεχωρίζει.

Αφηγείται την ιστορία της Τζόρτζι, μιας πολυμήχανης 12χρονης, που ζει μόνη της σε διαμέρισμα στο Λονδίνο μετά τον θάνατο της μητέρας της, πείθοντας συνέχεια τις κοινωνικές υπηρεσίες ότι έχει κηδεμόνες. Η ζωή της αλλάζει, όμως, όταν ξαφνικά την επισκέπτεται ο πατέρας της, τον οποίο δεν είχε γνωρίσει ποτέ, με την αναγκαστική συμβίωση να δημιουργεί πρωτόγνωρα συναισθήματα και στους δυο.

Η Ρέγκαν σκιαγραφεί άλλοτε με ρεαλισμό και άλλοτε χρησιμοποιώντας φαντασιακά στοιχεία την περίπλοκη ψυχοσύνθεση ενός μικρού κοριτσιού που προσπαθώντας να σταθεί στα πόδια του, παρουσιάζει έναν σκληρό χαρακτήρα προς τα έξω, αν και κάτω από την επιφάνεια η απουσία της μητέρας της τη βαραίνει. Η σκηνοθετική προσέγγιση είναι θαρραλέα και δημιουργική. Η Ρέγκαν δεν φοβάται να κατασκευάσει μια ταινία που μοιάζει περισσότερο «χειροποίητη» και τολμηρή, γεμίζοντας τα κάδρα της με την αστείρευτη ενέργεια της πρωταγωνίστριας, αλλά ταυτόχρονα προσεγγίζει με ευαισθησία την επανένωση του κοριτσιού με τον πατέρα του αφήνοντας τους ηθοποιούς να ξετυλίξουν το ταλέντο τους.

Η σκηνοθετική πρόθεση ενισχύεται από τη βοήθεια της πολύ ωραίας φωτογραφίας (υπεύθυνη για την οποία είναι η Μόλι Μάνινγκ Γουόκερ, σκηνοθέτις του βραβευμένου «How to have Sex»), η οποία τονίζει την τρυφερή, γλυκιά ατμόσφαιρα με τη χρήση μιας πολύχρωμης παλέτας χρωμάτων που ταιριάζουν απόλυτα στο κλίμα.

Η Ρέγκαν χρησιμοποιεί με φαντασία διάφορες τεχνικές για να παρουσιάσει τον κόσμο της Τζόρτζι και να δώσει τη διάσταση της φαντασίας της: χαρακτηριστικές οι σκηνές που αράχνες συζητούν μεταξύ τους και εμφανίζονται στην οθόνη συννεφάκια διαλόγων σαν αυτά που συναντάμε στα κόμικς. Οι ευφάνταστες τεχνικές της όμως κάποιες στιγμές δεν λειτουργούν και ειδικά στις σκηνές που έχει τοποθετήσει μετωπικά δασκάλους, γονείς και συμμαθήτριες της Τζόρτζι να μιλούν γι’ αυτήν υπάρχει μια σκηνοθετική αμηχανία που σε βγάζει εκτός κλίματος.

Η ταινία ακροβατεί ανάμεσα στον ρεαλισμό και τον σουρεαλισμό, με την πλάστιγγα να γέρνει προς το δεύτερο. Σε αυτή την ανισορροπία υπάρχει το πρόβλημα, καθώς παρ’ όλο που η σκηνοθέτις ηθελημένα δημιουργεί αυτή τη συνθήκη, δεν καταφέρνει να την εκμεταλλευτεί πλήρως, αδυνατώντας τελικά να δημιουργήσει μια πολύπλοκη ταινία που να εισχωρεί βαθύτερα στα θέματα που πραγματεύεται.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Μια ζωή (One Life, Ηνωμένο Βασίλειο, 2024, 110’)
★★☆☆☆

​● Σκηνοθεσία: Τζέιμς Χόις
● Ηθοποιοί: Αντονι Χόπκινς, Ελενα Μπόναμ Κάρτερ, Τζόνι Φλιν, Λενα Ολιν

Ο Αντονι Χόπκινς ξεχωρίζει, όπως πάντα, στο βιογραφικό δράμα του Τζέιμς Χόις, που πραγματεύεται την αληθινή ιστορία του σερ Νίκολας «Νίκι» Γουίντον, γνωστού και ως του «Βρετανού Σίντλερ», ο οποίος είχε σώσει κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου 669 παιδιά από την Τσεχία και τη Σλοβακία, στην πλειονότητά τους εβραϊκής καταγωγής, από βέβαιο θάνατο στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης.

Μεταπηδώντας ανάμεσα σε δυο χρονικές περιόδους, τη δεκαετία του ’30 και του ’80, -όπου βλέπουμε τον πρωταγωνιστή στην τρίτη ηλικία-, ο Χόις αναλύει διεξοδικά τη ζωή του Νίκι, μένοντας όμως στις λεπτομέρειες. Που σημαίνει ότι δεν εστιάζει πάντα στον άνθρωπο και το έργο του καθώς, ακολουθώντας τον «ασφαλή» δρόμο της απλοϊκής αφήγησης, σκηνοθετεί μια ταινία που έχει ως κύριο στόχο τη συγκίνηση του θεατή. Χρησιμοποιώντας αρκετές φορές το μελόδραμα κατασκευάζει μια ταινία με άρτια παραγωγή μεν, η οποία όμως αδυνατεί να ξεφύγει από τα κλισέ του βιογραφικού είδους. Τελικά αποτυπώνει την ιστορία του εντελώς διεκπεραιωτικά χωρίς να προσπαθεί να εμβαθύνει στον κατά τ’ αλλά ενδιαφέροντα χαρακτήρα.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Η μελωδία της ελευθερίας (Sound of freedom, ΗΠΑ, 2023, 131’)

● Σκηνοθεσία: Αλεχάντρο Μοντεβέρδε
● Ηθοποιοί: Τζιμ Καβίζελ, Μάιρα Σορβίνο, Μπιλ Καμπ

Η αληθινή ιστορία του πρώην κυβερνητικού πράκτορα Τιμ Μπάλαρντ που παράτησε τη δουλειά του για να σώσει ένα μικρό κορίτσι από κυκλώματα σωματεμπόρων στη ζούγκλα της Κολομβίας και μαζί με αυτό και κάποια δεκάδες παιδιά από τα εκατοντάδες χιλιάδες θύματα trafficking.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Next Goal Wins (ΗΠΑ, 2023, 103’)

● Σκηνοθεσία: Τάικα Γουαϊτίτι
● Ηθοποιοί: Μάικλ Φασμπέντερ, Οσκαρ Κάιτλι

Η ιστορία της περιβόητης εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Αμερικανικής Σαμόα, που έμεινε γνωστή για την ταπεινωτική της ήττα με σκορ 31-0 σε αγώνα της FIFA το 2001. Σε σκηνοθεσία του Τάικα Γουαϊτίτι («Thor: Love and Thunder»)

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Ο Γρήγορος Τσάρλι
(Fast Charlie, ΗΠΑ, 2023, 90’)

● Σκηνοθεσία: Φίλιπ Νόις
● Ηθοποιοί: Πιρς Μπρόσναν, Μορένα Μπακάριν, Τζέιμς Κάαν

Ο Τσαρλς Σουίφτ (Πιρς Μπρόσναν) δουλεύει ως εκτελεστής για τη μαφία τριάντα χρόνια. Με τον Σταν (Τζέιμς Κάαν), τον αρχιμαφιόζο του Ορλάντο, είναι σαν πατέρας με γιο. Μια νύχτα ανακαλύπτει ότι ο Σταν και όλη η συμμορία του έχουν σφαγιαστεί, μετά την προδοσία ενός δικού τους και τότε αποφασίζει να ακολουθήσει το μονοπάτι της εκδίκησης. Η τελευταία κινηματογραφική εμφάνιση του Τζέιμς Κάαν.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Τρεις κλέφτες και ένα λιοντάρι
(Three robbers and a lion, Νορβηγία, 2022, 72’)

● Σκηνοθεσία: Ράσμους Α. Σίβερτσεν
● Με τις φωνές των: Χρήστου Θάνου, Αγγελου Λιάγκου, Βαγγέλη Στρατηγάκου, Αλεξάνδρας Λέρτα, Πηνελόπης Σκαλκώτου

Ο Κάσπερ, Τζέσπερ και Τζόναθαν συγκατοικούν με ένα λιοντάρι και χρειάζονται άμεσα μία οικονόμο, οπότε καταστρώνουν ένα σχέδιο απαγωγής της κυρίας Σοφίας που φημίζεται για τη νοικοκυροσύνη της. Ομως εκείνη «παγιδεύει» τους κλέφτες και τους βάζει να κάνουν τις δουλειές οι ίδιοι. Σιγά σιγά, οι τρεις τους αντιλαμβάνονται ότι έχουν πέσει στην παγίδα της. Η μόνη λύση είναι να ξεφορτωθούν την κυρία Σοφία. Νορβηγικό animation για όλη την οικογένεια.

▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬

Οι οργανοποιοί των Εξαρχείων
(Ελλάδα, 2023, 100’)

● Σκηνοθεσία: Νίκος Παπακώστας

Ενα οδοιπορικό στα Εξάρχεια ακολουθώντας μια ομάδα οργανοποιών που δημιουργεί τα περίφημα χειροποίητα μουσικά όργανα της ελληνικής λαϊκής μουσικής σε μικρά εργαστήρια που συνήθως πωλούνται σε συλλέκτες σε όλο τον κόσμο. Βραβείο καλύτερου ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους στο φεστιβάλ Ψηφιακού Κινηματογράφου, δεύτερο βραβείο καλύτερου ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους στο Φεστιβάλ της Ιεράπετρας, τιμητική διάκριση στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Χαλκίδας.